Wakacje to czas odpoczynku, poznawania nowych miejsc i przywożenia wyjątkowych wspomnień. Warto jednak pamiętać, że nie każda pamiątka z podróży jest bezpieczna dla przyrody i zgodna z prawem. Zakup egzotycznych wyrobów, roślin czy muszli może nieświadomie przyczyniać się do nielegalnego handlu zagrożonymi gatunkami zwierząt i roślin.

Przygotowaliśmy krótki przewodnik, który pomoże uniknąć problemów podczas wakacyjnych wyjazdów i jednocześnie wesprzeć ochronę przyrody.

Czym jest CITES?

CITES (Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonymi wyginięciem) to międzynarodowe porozumienie chroniące ponad 30 tysięcy gatunków roślin i zwierząt przed nadmierną eksploatacją i nielegalnym handlem.

Przepisy obowiązują w większości państw świata, a ich celem jest ograniczenie przemytu oraz zapewnienie, że handel okazami nie zagraża przetrwaniu gatunków.

Na jakie pamiątki warto uważać?

Podczas zakupów na bazarach, plażach czy w sklepach z lokalnym rękodziełem zachowaj szczególną ostrożność.

Wątpliwości powinny wzbudzić między innymi:

  • biżuteria i ozdoby wykonane z kości słoniowej, koralowców, muszli, rogów czy skorup żółwi,
  • wyroby ze skóry egzotycznych zwierząt, np. krokodyli, węży czy dużych kotów,
  • wypchane zwierzęta, czaszki i trofea,
  • egzotyczne rośliny, kaktusy, storczyki, nasiona oraz fragmenty roślin,
  • muszle, koralowce i pióra znalezione na plaży lub podczas spacerów,
  • preparaty medycyny naturalnej, kosmetyki i suplementy zawierające składniki pochodzenia zwierzęcego lub rzadkich roślin,
  • meble, figurki i biżuterię wykonaną z egzotycznych gatunków drewna.

Jeżeli nie masz pewności, z czego wykonano dany przedmiot lub czy jego przewóz jest legalny – najlepiej zrezygnować z zakupu.

Najlepsza pamiątka? Zdjęcia i wspomnienia

Choć egzotyczna muszla czy fragment rafy koralowej mogą wydawać się niewinną pamiątką, ich wywóz z kraju może być zabroniony. Bezpieczniejszym wyborem są fotografie, pocztówki, lokalne rękodzieło wykonane z legalnych materiałów czy magnesy.

Jakie mogą być konsekwencje?

Nieznajomość przepisów nie zwalnia z odpowiedzialności. W przypadku naruszenia przepisów CITES podróżny może narazić się na:

  • konfiskatę zakupionych przedmiotów,
  • wysokie kary finansowe,
  • odpowiedzialność karną, a w najpoważniejszych przypadkach nawet karę pozbawienia wolności do 5 lat.

Jak uniknąć problemów?

Przed zakupem pamiątki warto pamiętać o kilku zasadach:

✔ sprawdź, czy gatunek nie jest objęty ochroną CITES,
✔ poproś sprzedawcę o dokumenty potwierdzające legalne pochodzenie oraz – jeśli są wymagane – zezwolenia CITES,
✔ nie ufaj zapewnieniom, że „wszyscy to przewożą bez problemu”,
✔ w razie wątpliwości zrezygnuj z zakupu.

Informacje o gatunkach chronionych można znaleźć m.in. w wyszukiwarce Species+, na stronach poświęconych CITES oraz w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

Odpowiedzialna turystyka to także troska o zwierzęta

Podczas wakacji warto unikać atrakcji wykorzystujących dzikie zwierzęta w sposób niezgodny z ich dobrostanem, takich jak:

  • przejażdżki na słoniach,
  • płatne zdjęcia z dzikimi zwierzętami,
  • miejsca oferujące możliwość głaskania lub karmienia egzotycznych gatunków.

Świadome wybory turystów pomagają ograniczać cierpienie zwierząt oraz rozwój nielegalnego handlu.

Podróżujesz z egzotycznym pupilem?

Jeżeli planujesz wyjazd ze swoim zwierzęciem, pamiętaj, że oprócz wymogów weterynaryjnych mogą obowiązywać również przepisy CITES.

Dotyczy to m.in. wielu gatunków:

  • papug,
  • żółwi,
  • pytonów i boa,
  • legwanów,
  • kameleonów,
  • wybranych ptaszników i innych egzotycznych zwierząt.

Przed podróżą sprawdź, jakie dokumenty będą wymagane oraz skontaktuj się odpowiednio wcześniej z właściwymi służbami weterynaryjnymi, celnymi lub Ministerstwem Klimatu i Środowiska.

Pamiętaj!

Każdy odpowiedzialny wybór ma znaczenie. Rezygnując z zakupu pamiątek wykonanych z zagrożonych gatunków oraz wybierając etyczną turystykę, przyczyniamy się do ochrony przyrody i zachowania jej bogactwa dla przyszłych pokoleń.

Podróżuj odpowiedzialnie – najlepsze wspomnienia z wakacji nie wymagają przewożenia zagrożonych gatunków przez granicę.